Vườn Quốc Gia Tràm Chim – Nôi nuôi dưỡng mô hình trồng lúa thuận tự nhiên

Vườn quốc gia Tràm Chim được biết đến là nơi có thảm thực vật rất phong phú với diện tích 7.588 ha, thuộc huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp. Ngoài ra còn tồn tại và Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Phú Mỹ (Kiên Giang) – Nơi Trung An khởi xướng sứ mệnh đưa nông nghiệp về với hành trình thuận tự nhiên, tạo nên mô hình trồng lúa thuận tự nhiên đầu tiên tại Việt Nam.

 

1/ Vườn quốc gia Tràm Chim Đồng Tháp có gì hay?

vườn quốc gia tràm chim

Vườn quốc gia Tràm Chim thuộc tỉnh Đồng Tháp là một khu đất ngập nước, được xếp trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam. Nơi đây có nhiều loài chim quý, đặc biệt là sếu đầu đỏ, một loài chim cực kỳ quý hiếm, có tên trong sách đỏ.

Về hệ sinh thái động vật, vườn quốc gia Tràm Chim là nơi cư trú của trên 100 loài động vật có xương sống, 40 loài cá và 147 loài chim nước. Trong đó, có 13 loài chim quý hiếm của thế giới. Đặc biệt là một loài chim hạc còn gọi là sếu đầu đỏ (Grus antigone) hay sếu cổ trụi.

Về hệ sinh thái thực vật, vườn quốc gia Tràm Chim sở hữu các yếu tố tự nhiên: trầm tích, địa mạo, và đặc tính đất khá đa dạng, từ đất xám, phát triển trên nền trầm tích cổ Pleistocen, đến những nhóm đất phù sa mới và đất phèn phát triển trên trầm tích trẻ Holocen đã góp phần làm đa dạng các quần xã thực vật tự nhiên. Kết quả khảo sát từ 2005–2006 ghi nhận được 130 loài thực vật, phân bố đơn thuần cũng như xen kẽ với nhau tạo thành 6 kiểu quần xã thực vật đặc trưng: quần xã sen, lúa trời, năng, mồm mốc, cỏ ống và quần xã rừng tràm.

Đặc biệt, hiện nay có 8 loại thực vật được Vườn ưu tiên bảo tồn, lưu giữ, gồm: cây gáo vàng, cà giâm, sen, lúa ma (lúa trời), năng kim, ráng gạt nai, dây chọi và cỏ bắc, là các loại thực vật được ghi vào Sách đỏ Việt Nam. Môi trường nơi đây rất tốt, mực nước các khu vực trong Vườn được đảm bảo theo chuẩn nên các thảm thực vật cũng được phục hồi và phát triển nhanh trong mùa nước nổi, là điều kiện thích hợp để các loài chim về đây quần tụ kiếm ăn sau khi nước rút.

 

2/ Vườn quốc gia Tràm chim (rừng Tràm Chim) có chức năng gì?

Với danh xưng là khu Ramsar (vùng đất ngập nước có đủ điều kiện đáp ứng được các tiêu chí lựa chọn của một vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế được quy định trong Công ước Ramsar) thứ 2000 của thế giới – Rừng Tràm chim có chức năng bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười, bảo vệ khu vực di trú cho các loài chim di cư. Bảo tồn các loài động-thực vật bản địa, các nguồn gen quý hiếm, đặc biệt là lúa gạo và duy trì những điều kiện thích hợp cho việc nghiên cứu môi trường tự nhiên và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Còn tại Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Phú Mỹ (Kiên Giang) vừa ghi nhận tin vui rằng sếu đầu đỏ – loài chim biểu tượng cho vùng đất lành đã về khoảng 30 con để tìm thức ăn sau một năm vắng bóng. Được biết Tràm Chim trong những năm 1980 là nơi đầu tiên phát hiện sếu về tìm thức ăn. Cao điểm có cả ngàn con sếu tạo nên vũ điệu đặc sắc trước hoàng hôn.

vườn quốc gia tràm chim

Vườn Quốc gia Tràm Chim có kế hoạch giám sát bảo tồn từ năm 2014 đến năm 2020 bằng việc giám sát diễn biến các quần xã thực vật đặc trưng của Vườn (bao gồm xây dựng bản đồ phân bố); điều tra, kiểm kê, xây dựng bảng danh lục và tiêu bản các loài thực vật, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý hiếm; điều tra thành phần các loài thực vật có giá trị dược liệu ở Vườn Quốc gia Tràm Chim.

Bên cạnh đó, Vườn Quốc gia Tràm Chim còn đề xuất các giải pháp bảo tồn và sử dụng bền vững; quy hoạch đầu tư vườn sưu tập thực vật (khoảng 02 ha); xây dựng phòng bảo quản và trưng bày tiêu bản động, thực vật; sưu tầm các loài thực vật quý, hiếm bản địa và đặc trưng của vùng trồng tại vườn thực vật để bảo tồn nguồn gen.

Đồng thời xây dựng đề án nghiên cứu tăng tính bản địa cho khu hệ thực vật dọc theo các bờ kênh, bờ đê bằng các loài cây gỗ bản địa của hệ sinh thái rừng tràm ngập nước Đồng Tháp Mười trước đây. Việc thực hiện bảo tồn đa dạng sinh học đất ngập nước tại vùng này là việc làm rất thiết thực, tạo sự cân bằng về sinh thái, phục hồi những sinh vật đang mất dần trong vùng châu thổ Mekong.

 

3/ Trung An và nỗ lực xây dựng mô hình nông nghiệp thuận tự nhiên cùng hệ sinh thái Tràm chim

  • Trung An chủ động xây dựng mô hình nông nghiệp thuận tự nhiên:

vườn quốc gia tràm chim

Mô hình nông nghiệp thuận tự nhiên được xem là loại hình canh tác mang tính bền vững nhất, cân bằng sự đa dạng sinh học và duy trì sự phát triển tuần hoàn của thiên nhiên bao gồm động thực vật trong cùng một môi trường sống. Mô hình canh tác này tuyệt đối tôn trọng các quy luật vận hành của tạo hóa và dựa hoàn toàn vào thiên nhiên cũng như môi trường sống xung quanh để làm nông nghiệp. Điểm nổi bật của canh tác thuận tự nhiên là hạn chế những tác động của con người (như bón phân, làm cỏ, tưới tiêu, cày xới…) đối với các quá trình tương tác của tự nhiên. 

  • Trung An tận dụng Khu bảo tồn sinh thái Tràm Chim làm nơi hiện thực hóa sứ mệnh 

vườn quốc gia tràm chim

Tôn trọng tài nguyên quý giá của đất mẹ, Trung An đã tận dụng 50ha rừng tràm với sự đa dạng tầng tán sinh học nhằm tạo nên mô hình trồng lúa thuận tự nhiên đầu tiên tại Việt Nam. Đồng thời đây được xem như cơ hội dành đất vàng trồng lúa để trồng thêm rừng, tạo vùng sinh thái ngập nước phù hợp cho đàn chim sinh sống; 1 ốc đảo bình yên cho đàn chim trời giữa đồng bằng phát triển nông nghiệp thâm canh.

Tại đây, hệ sinh thái động thực vật được cam kết bảo tồn, mang đến sự cân bằng của sinh học trong cùng một môi trường sống. Tràm chim như quả tim bơm nguồn năng lượng trong lành qua mạch nước, dòng lưu chuyển chất hữu cơ đến khắp cánh đồng 800 ha của công ty, để từ đó, những hạt lúa được tạo điều kiện thuận lợi nhất, tự nhiên nhất để phát triển, cho ra hạt cơm đậm vị, ngọt lành, mang nhiều dưỡng chất nuôi dưỡng con người. 

Vườn Quốc gia Tràm chim chính là sự khẳng định rõ nhất mang tính biểu tượng cho triết lý canh tác thuận tự nhiên, hài hòa thiên nhiên của công ty. Trên mảnh đất lành của vùng đồng bằng màu mỡ được thiên nhiên ban tặng, những con người hào sảng chân thành của Trung An đã từng bước chinh phục khách hàng khắp thế giới bằng chính tâm huyết, ý chí quyết tâm và năng lực sản xuất được tích tụ bồi đắp qua nhiều thập kỷ. Cánh chim đầu đàn trong ngành lúa gạo đang ngày một bay cao, bay xa trên thị  trường thế giới.

Đặc biệt, Trung An tôn trọng các nguyên tắc canh tác nông nghiệp thuận tự nhiên. Cam kết hướng đến các giá trị nhân văn, giá trị sống hài hòa, tôn trọng tự nhiên, quay về nguồn cội với những cách canh tác truyền thống, những sản vật nguyên bản tự nhiên ban tặng,những giá trị tình cảm phóng khoáng chân tình của cộng đồng được bảo tồn và trao truyền của cha ông trong hành trình khai phá phương Nam. 

 

“Nhắn ai đi về miền đất phương Nam

Trời xanh mây trắng, soi dòng Cửu Long Giang

Mênh mông rừng tràm, bạt ngàn dừa xanh

Từng chang đước đong đưa, nhớ người xưa từng ở nơi này

Cho ta thêm yêu dấu chân ngàn năm đi mở đất

Cho ta thêm yêu bầy chim sáo sổ lồng”


Xem thêm bài viết liên quan

DMCA.com Protection Status